« طراحي آموزشي ويژه يك ماده درسي »

ماده درسي : قرآن اوّل راهنمايي                                                موضوع درس : سوره مباركه لقمان                                                      مدت ( دامنه ) : 25 دقيقه                                         نام مدرس : جواد رستگار                           همكار مدرس : علي درخشان

زمزمه ي محبت

درس خوب معلم از چشمان شاگردانش مشاهده مي شود . اما درس موفقيت آميز معلم از اعمال و رفتار دانش آموزانش پديدار مي گردد .

« روزن شاين »

ياد دادن براي يادگرفتن عمده ترين كار معلم است كه از عهده ي معلمان حرفه مند بر مي آيد . بهترين ياد گرفتن ها وقتي اتفاق مي افتد كه معلم با راهنمايي هاي كوتاه و مختصر ، دانش آموزان را درگير موضوع مورد نظر كند و بگذارد با توانمندي هايي كه دارند ، پنجه نرم كنند و به تجربه هاي فردي يا گروهي بپردازند . خودشان را پيدا كنند و سرانجام به خود باوري برسند ، نه به « معلم باوري » هدايت به خود باوري و خوديادگيري ، جوهر هنر معلمي است ، رساندن يادگيرندگان به مرز « خودباوري » و خوديادگيري ، آنها را وا مي دارد كه تكاپو كنند ، تجربه كنند ، تفكر كنند ، جست و جو كنند و مطالعه كنند تا آن چرا كه مي خواهند يا دوست دارند و برايشان جذابيت دارند ، ياد بگيرند . رسيدن به اين مرز آغاز تشنگي براي ياد گرفتن است ، هرگاه بتوانيم يادگيرندگان را تشنه ي ياد گرفتن كنيم ، هنر ياد دادن براي ياد گرفتن در حرفه مندي ها و هنرمندي هاي ما نمايان شده است . ( هنر خودآموز كردن يادگيرندگان ) يقيناً هيچ فردي غير از معلم مي تواند تاثير بيشتري از آن چه در مدرسه مي گذارد ، داشته باشد . اين گفته اين معنا را به ذهن متبادر مي كند كه معلم قدرت درمان جادويي دارد .

قدرت درمان جادويي معلم را در گزارش كميسيون بين المللي آموزش و پرورش براي قرن بيست و يكم مي خوانيم در اين كميسيون چهار درمان جادويي معلم را برشمرده اند و زمينه ي كاربري آن را تحت عنوان چهارستون آموزش و پرورش به سازمان يونسكو توصيه كرده اند .

درمان اول : ياد بدهد بدانند : جادوي افزودن بينش ، دانش و آگاهي خردسالان امروز كه بزرگسالان فردا هستند .

درمان دوم : ياد بدهد دانسته ها را به كار گيرند . جادوي انتخاب كار و حرفه ي درخور ، براساس توانمندي هاي فردي كه متضمن زندگي بي دغدغه ي فرد است .

درمان سوم : ياد بدهد زندگي كنند : جادوي زيستي پاك ، بي آلايش و سرشار از رضايت و موفقيت و بالندگي .

درمان چهارم : ياد بدهد با هم زندگي كنند : جادوي هم زيستي سالم ، بهنجار ، مسالمت آميز ، آبرومند ، نشاط انگيز و فرح بخش .

پس درست است كه بگوييم .

1ـ اگر پرورش شهروندان خوب مي خواهيم ، بايد به معلم رجوع كنيم و راه دومي وجود ندارد .

2ـ اگر كالايي به نام همبستگي و يك پارچگي ملي در سطحي ، فرا ملي مي جوييم بايد از معلم خريداري كنيم .

3ـ اگر ميل به هم زيستي سالم و رفتارهاي هنجار اجتماعي داريم بايد معلم را دريابيم و به او بها دهيم .

4ـ اگر بخواهيم همگام با تغييرات سريع جهاني پيش برويم و به درمان تنش هاي موجود و اجتماعي بپردازيم ، بايد به مطب معلم برويم و ونسخه هاي شفابخش او را قبول كنيم.

طرح درس عربي

كلاس : سوم

موضوع : منفي كردن و سوالي كردن فعل ماضي و مضارع

روش تدريس : يادگيري از طريق همياري ـ طرح تدريس اعضاي تيم T.M.T.D

هدف كلي آشنا شدن با « كلمات استفهامي و منفي كردن فعل ماضي و مضارع 

اهداف جزئي :

1ـ فعل ماضي را بشناسد.

2ـ فعل مضارع را بشناسد .

3ـ بداند يا براي منفي كردن فعل ماضي است .

4ـ بداند لا براي منفي كردن فعل مضارع است .

5ـ نحوه ي مثبت و منفي كردن فعل ماضي و مضارع و سوالي كردن فعل ماضي و مضارع

6ـ آشنايي با كلمات « من ، ما ، لماذا ، كيف ، متي » و لزوم استفاده از اين كلمات

7ـ نحوه ي سوالي كردن جملات استفهامي

8ـ شناخت « س ، سوف » و ساختن آينده

9ـ ماضي منفي و مضارع منفي را بشناسد و بتواند آن را مثبت كند .

اهداف رفتاري

1ـ فعل ماضي را پيدا كند .

2ـ بتواند بگويد فعل مثبت است يا منفي

3ـ با كلمات استفهامي سئوال بسازد و پاسخ دهد .

4ـ بتواند فعل آينده ، مضارع منفي را نشان دهد .

5ـ پاسخ جملات استفهامي را انتخاب كند .

6ـ شرايط منفي كردن و مثبت كردن جمله را بيان كند .

مهارت هاي فردي ـ اجتماعي

1ـ سوال مي كند چرا شناخت جملات مثبت و منفي مفيد است .

2ـ در ترجمه ي جملات و متون فارسي به عربي به او كمك مي كند .

3ـ فهم آيات قرآن براي او ميسرتر مي گردد .

4ـ در هنگام مكالمه سعي مي كند جملات را صحيح بكار ببرد .

5ـ فهم متون اسلامي براي او راحت تر مي گردد .

نگرش ها :

دانش آموز مي فهمد در زبان عربي نيز مانند زبان فارسي فعل آينده ، مثبت ، منفي ، جملات استفهامي نيز وجود دارد و زباني بسيار زيبا است و علاقمند مي شود آياتي كه در آن فعل ماضي و مضارع و كلمات استفهامي است پيدا كند .

وسايل كمك آموزشي

1ـ كتاب درسي

2ـ ماژيك يا گچ

3ـ تابلوي كلاس

4ـ تابلوي الكتريكي يا صحيح سنج

5ـ جدول فعل هاي مثبت و منفي

6ـ قرآن مجيد

7ـ زبان قرآن « نوشته ي حميد محمدي »

8ـ اصنع و اعمل فعل منفي

9ـ فرهنگ لغت

10ـ شمع ـ لوحه

11ـ روزنامه ديواري

12ـ ارزشيابي تشخيصي

13ـ سوالات تكويني

14ـ سوالات پاياني

فرمول درس

لا + فعل مضارع = مضارع منفي

ما + فعل ماضي = ماضي منفي

س وسوف + فعل مضارع = آينده

اين ـ متي ـ كيف ..... = كلمات استفهامي
مراحل تدريس

1ـ سلام ، احوال پرسي

2ـ حضور و غياب

3ـ ايجاد انگيزه « تابلوي صحيح سنج »

4ـ نوشتن خلاصه درس

5ـ بررسي تكاليف

6ـ ارزشيابي تشخيصي

7ـ تشكيل تيم

8ـ ديدن پوشه ي كار و تشويق آنها

9ـ ان خدمكم اخوانكم

بيان جمله « ان خدمكم اخوانكم » همراه با نكات اخلاقي آن

« سوا لا ت ا رز شيا بي تشخيص»

اين سوالات ا ز متن درس  4 بصورت شفاهي ا ز دا نش آموزا ن پرسيده مي شود.

1-ترجمه جمله:الف) «  رجعت ا لي ا لقريـة باکيـة »

                   ب) « ا لراعيـه ا لصغيـر جاءت »

لغات زيـر ا ز دا نش آموز پرسيـده  شود:

  اعشاب              الدموع              نعجةً          کوخ

براي شروع درس جديـد نيـز سوالا ت زيـر بيـا ن مي گردد:

يـک فعل ما ضي مثا ل بزنيـد.

يـک فعل مضارع مثال بزنيـد.

فعل مضارع را چگونه ميـ شناسيـم .

ضمنا" جملات ترجمه را مي توا ن به وسيـله ضبط صوت پخش کرد و ا ز دانش آ مو زا ن خوا ست ترجمه آ ن را بگويـند.

چگونگي پيـاده کردن طر ح تدريـس ا عضا ي تيـم:

1-مقدار درس به 4 بخش تقسيـم مي گردد.

هر بخش به يـک نفر ا ز اعضاي تيـم داده شده که پس ا ز مطا لعه و يـا د داشت بردا ري و تبا دل نظر ا ز بهتريـن شيـوه ي تدريـس و رفع ا شکا ل براي سا يـر اعضاي تيـم توضيـح مي دهد.

تقسيـم درس به شرح زيـر ا ست:

نفر ا و ل: کلمات  ا ستفهامي را توضيـح دهد.( و پارا گرا ف ا ول صفحه 41)

نفر دوم: منفي کردن ما ضي را توضيـح دهد.(پا را گرا ف دوم صفحه 41)

نفر سوم: منفي کردن مضا رع را توضيـح دهد.(پا را گرا ف سوم صفحه 41)

نفر چهارم: آ يـنده کردن فعل مضا رع را توضيـح دهد.

 پارا گرا ف آ خر صفحه 41)

اعضاي گروه مي توا نند براي توضيـحا ت بيـشتر ا ز کليـد طلا ئي  درس
(3) ا استفا ده کنند.

 مرا حل ا يـن روش به شکل زيـر است:

۱-قسمتی ا ز کليد طلائی درس منفی کردن و سوا لی کردن فعل ماضی ، مضارع که به دا نش آموزا ن داده شده است مطالعه و يادداشت بر دا ری
می کنند۲-

فراگيرانی که در هر تيم مسئول آموزش يک بخش هستند می توا نند گرد هم آ يند و روی بهترين شيوه تدريس تبادل نظر و رفع اشکال کنند  

 ۳-

 ۴-

5

 

1تذکر 1: سوا لا تي که توسط هر فرد با يـد ا نجا م شود به عنوان کمک آموزشي آ مده است.

تذکر 2: در تمام مرا حل تدريـس آ را مش  هم گروه و نوع همکاري ا عضاي تيـم بايـد زيـر نظر دبيـر با شد. در ا يـن مورد دبيـر مي توا ند با دا دن امتيـاز به هر تيـم دا نش آ موزا ن را به همکا ري و ا نضباط تيـمي تشويـق نمايـد.

11- مرحله نتيـجه گيـري و جمع بندي در روش تدريـس ا عضاي تيـم که به وسيـله دا نش آ موزا ن  ا نجا م مي گيـرد.دبيـر در پا يـان ايـن قسمت بايـد به کمک دانش آ موزان به روش سخنراني يـا روش پرسش و پاسخ  در س را خلاصه کند و روي مطا لب مهم تأ کيـد بيـشتري دا شته

 با شد.برا ي مثا ل :پرسش و پا سخ:

1- دانش آ موزان عزيـز فعل ماضي با چه چيـزي منفي مي شود؟

2- دانش آ موزان فعل مضارع با چه منفي مي شود؟

3- براي آ يـنده کردن فعل ا ز چه حروفي ا ستفا ده مي کنيـم؟

4- آيـا شما مي توانيـد چند فعل مضا رع منفي و مثبت در قر آ ن بگويـيـد.

يـک برگ فتوکپي شده از قرآ ن درسي که در آن فعل مضارع منفي و مثبت وجود داردبه­دانش­آموزان­داده مي شود و آنها مي خواهيـم فعل هاي مورد نظر را پيـدا کنيـم.

زمان مرحله يـازدهم 5 دقيـقه مي باشد.

12- تعيـيـن تکليـف برا ي جلسه بعد

1-12 - جوا ب پرسش درس و بررسي آ ن در گروه(  تکليـف تمريـني )

2-12 - چند جمله که در سا لهاي قبل خوا نده ايـد و يـا چند آ يـه ا ز قر آ ن مجيـد که فعل  مضا رع منفي بکا ر رفته پيـدا کنند ( تکليـف بسطي )

سه مورد زيـر را هم به دلخواه انتخا ب کرده و به شکل فردي و يـا گروهي ا نجا م دهيـد.

3-12-تابلوي « صحيـح سنج مانند نمونه »

4-12- تهيـه روزنامه ديـو اري( تکليـف بسطيـ ) روز نامه ديـواري هم به سليـقه خودشا ن خلا قيـتي مي شود.

5-12- طرح 10 سوال ا ز جمله « جاءت  طفلة و آ ثا ر ا لدموع علي عيـنها »

6- 12- هر کا ري خودتا ن د وست دا ريـد در با ره ي موضوع درس ا نجا م دهيـد( تکا ليـف خلا قيـتي)

7-12- معرفي سايت اينترنت اتحاد الكتاب العرب : 1ـ شامل 4 مجله به عنوانهاي :

«الموقف الادبي » « التراث العربي » « الفكر السياسي » « الاداب الاجنبيه » مي باشد كه در صفحات بعد از فهرست موضوعات آخرين شماره هريك از مجله ها نمونه اي آورده شده اتس و صفحه حاوي اطلاعاتي مي باشد كه همكارات را جهت استفاده بيشتر راهنمايي مي كند .

2ـ شامل بخش « كتب » مي باشد كه در بر دارنده :

الف : دراسات حاوي بيش از 120 عنوان كتاب در زمينه ادبي مي باشد

ب : ادب الطفل           ج : قصص        د : روايات ( رمانها )

هـ : شعر                      و: مسرح

هر كدام از موارد فوق حاوي كتابهاي سودمندي مي باشد .

3ـ شامل قسمت جستجو مي باشد كه با نوشتن موضوع مورد نظر مطالب موجود را به نمايش مي گذارد .

http://www.awu-dam.org

مرحله 13 تدريـس: گرفتن ا رزشيـا بي پا يـا ني

«  وقت مرحله ي دوازدهم و سيـزدهم 3 دقيـقه مي با شد »

ارزشيـابي تکويـني

سوالات زير بصورت شفاهي يا كتبي از دانش آموزان خواسته شود

1-  کدا م کلمه ا ستفها مي جوا ب آ ن با « نعم و لا » آ غاز مي شود؟

الف) لماذا           ب)متي          ج) کيـف           د) هل

2-  کد ا م  فعل زما ن آ يـنده ا ست؟

الف) سأ ذهب      ب)لا تذهب      ج) ما ذهب       د) ذهبت

3-  پا سخ «  من يـقراُ » کدا م گزيـنه ا ست؟

الف) الطالبة       ب) مساءٌ        ج) للشکر        د)الطالب

4-  تکميـل کنيـد.

براي پرسش شخص از ................... استفا ده مي شود.

فعل ماضي با ................. منفي ميشود.

فعل مضارع با ................ منفي مي شود.

فعل لا يـکتب  فعل ................... است.

5-  در برا بر گزيـنه ي صحيـح ( ص ) و گزيـنه ي  غلط ( غ ) بگذا ريـد.

o      الف) متي براي پرسش زما ن به کار مي رود

o      ب) ترجمه نرفتم (  ما ذهَبتُ  ) مي با شد

o      ج) أ – هل حروف هستند. 

« پا سخ نمونه ا رزشيـا بي تکويـني »

1-  هل

2-  الف) سأ ذهب

3-  د) الطالب

4-  مَن- ما – لا- منفي

5-  ص- ص- ص

دعاي پايـان تدريـس

يا الهي

يا الهي يا الهي               يا مجيب الدعوات

اجعل اليوم سعيداً         و كثير البركات

مالئا بالحب صدري            و فمي بالبسمات

واعّني في دروسي             و ادا الواجبات

واحمني و احم بلادي        من شرور الحادثات

وليكن عمري طريقاُ    حافلاً بالتضحيات

برگه كمك آموزشي

ارزشيابي پاياني

اين سوالات مي تواند در پايان تدريس مورد استفاده قرار گيرد

1ـ پاسخ صحيح را انتخاب كنيد . ( 1 نمره ) ا

الف : اين : كجا        ب: متي : چرا          ج : لماذا : كي          د : من ـ از

1ـ پاسخ جمله « اين تجلس ؟ » كدام گزينه است ؟

الف : علي الكرسي   ب : الي المدرسه     ج : ماذهبن             د : ماذهبوا

3ـ ما في منفي ( تذهبون ) كدام گزينه است ؟

الف: ماذهبتم           ب : لاتذهبون                   ج : للشكر              د : نعم

4ـ س و سوف براي ساختن فعل ........................ بكار مي رود .

5ـ ما علامت منفي كردن فعل ......................... است .

6ـ لا علامت منفي كردن فعل ............................. است .

7ـ پاسخ ستون الف را به جواب مناسب در ستون ب وصل كنيد ( 4 نمره )

الف : من يقراء ؟                          1ـ نعم

ب : لماذاتسجد ؟                        2ـ الطالب

ج : متي ترجع ؟                         3ـ الليل

د : تحزنين ؟                              4ـ للشكر

پاسخ نامه ارزشيابي پاياني

جدول ارزيابي كارايي تدريس فراگيران

به روش طرح تدريس اعضاي تيم

جاي امضاء دانش آموزان گروه

فعاليت خارج از كلاس

دانش آموز عزيز با توجه به آنچه فرا گرفتيد جدول زير تكميل كنيد .

فعاليـت خارج ا ز کلا س

با توجه به جمله دا ده شده به سوا لا ت پاسخ دهيـد.

جادت طفلة و آثار ال دموع علي عيـنها

الف) جمله را تر جمه کنيـد.

ب) جمله را منفي کنيـد.

ج) مفرد « آثا ر- دموع»  چيـست؟

ه) جمله را جمع ببنديـد

و) فاء الفعل دموع چيـست؟

ز) جمله را با من سوالي کنيـد و پاسخ دهيـد؟

ح) جمله را با « کيـف» سوالي کنيـد پاسخ دهيـد؟

ط) جمله را باء ايـنءسوالي کنيـد و پاسخ دهيـد؟

يـ) ضميـر « ها» در عبن به چه بر مي گردد؟

ک) متضاد« جاء ت» چيـست و مضارع منفي آن را بنويـسيـد.

منابع

ـ راهنماي عملي روشهاي مشاركتي و فعال در فرايند تدريس تاليف منوچهر فضلي خاني ، ناشر آزمون نوين ، تهران

ـ مصداق يابي الگوهاي فعال تدريس ، مجيد نقيه ، ناشر : جوكار

ـ آشنائي با يادگيري از طريق همياري ، ترجمه طاهره رستگار ، مجيد ملكان ، تهران ، نشر ني 1382 .

ـ يادگيري از طريق همياري ترجمه و تاليف : خيريه بيگم هائري زاده ، سوادابه قاسم خان ، ليلي محمدحسين ، تهران ، نشر ني 1382 .

ـ عربي سوم راهنمائي چاپ 1383 .

مؤلفان : حميدرضا ميرحاجي ، قاسم كريمي .

ـ ياد دادن براي يادگرفتن ، علي رئوف ، انتشارات مدرسه ، 1378 .

طرح درس : عربي                         ماده درس عربي پايه سوم                          موضوع منفي كردن و سؤالي كردن فعل ماضي و مضارع مدت 25 دقيقه دبير مربوطه : سلمان پناه – يوسفي فرد 

 طراح قالب: رضا امین زاده

Powered By
  BLOGFA.COM